Değişen ne, değişmeyen ne
KısayolÜnlü yalnız iki satırda değişir: du ve er/sie/es. Çoğullarda kök mastara döner.
Düzenli fiilde kök sabittir, sadece ek değişir: ich lerne · du lernst · er lernt. Düzensiz fiilde ekler yine aynıdır — değişen tek şey kökün içindeki ünlüdür ve bu yalnız du ile er/sie/es satırında olur.
| lernen · düzenli | fahren · düzensiz | |
|---|---|---|
| ich | lerne | fahre |
| du | lernst | fährst |
| er / sie / es | lernt | fährt |
| wir | lernen | fahren |
| ihr | lernt | fahrt |
| sie / Sie | lernen | fahren |
Dört satır hiç değişmedi. Sadece iki hücre farklı. Düzensiz fiil dediğimiz şey Präsens’te bundan ibaret — panik yapılacak bir tablo değil.
PNG indirBu yüzden sözlükte fiiller fahren (fährt) diye yazılır: parantezdeki hâl er satırıdır ve du satırı da ondan türer.
Üç desen
| Desen | Ne oluyor | Sık fiiller |
|---|---|---|
| a → ä | Kökteki a Umlaut alır | fahren → du fährst · schlafen → du schläfst · tragen → du trägst · fallen → du fällst · halten → du hältst · waschen → du wäschst · einladen → du lädst ein |
| e → i | Kökteki e kısalıp i olur | essen → du isst · geben → du gibst · helfen → du hilfst · sprechen → du sprichst · treffen → du triffst · nehmen → du nimmst · vergessen → du vergisst |
| e → ie | Kökteki e uzayıp ie olur | sehen → du siehst · lesen → du liest · empfehlen → du empfiehlst · stehlen → du stiehlst |
| au → äu | Neredeyse tek fiil | laufen → du läufst, er läuft |
e→i ile e→ie arasındaki fark sestir: essen’de e kısa okunur, kısa kalır (isst); sehen’de uzun okunur, uzun kalır (sieht). Kelimeyi sesli söyle, hangi gruba düştüğünü duyarsın.
PNG indir- fahren → du fährst, er fährt — gitmek/sürmek
- essen → du isst, er isst — yemek
- nehmen → du nimmst, er nimmt — almak
- sprechen → du sprichst, er spricht — konuşmak
- sehen → du siehst, er sieht — görmek
- lesen → du liest, er liest — okumak
Ünlü değişmiyor ama ek yine de garip: üç ses kuralı
Bazı fiillerde kök zaten -s, -ss, -ß, -z veya -t sesiyle biter. O zaman ek üst üste binmesin diye kısalır. Bu düzensizlik değil, telaffuz mantığıdır — düzenli fiillerde de aynı şey olur.
| Kök şununla bitiyorsa | du satırı | Örnek |
|---|---|---|
| -s · -ss · -ß · -z · -tz | -st değil, sadece -t | essen → du isst · heißen → du heißt · sitzen → du sitzt · lesen → du liest |
| -t · -d | araya -e- girer | arbeiten → du arbeitest · finden → du findest |
| ünlü değişen fiil -t ile bitiyorsa | er satırına ek gelmez | halten → er hält (hältet değil) · raten → er rät |
Son satır çok atlanır: arbeiten düzenlidir, o yüzden er arbeitet olur. halten ise ünlü değiştirdiği için araya -e- girmez ve er hält kalır.
PNG indirEmir kipiyle bağlantısı
Burada öğrendiğin ünlü değişimi emir kipine de taşınır — ama sadece e→i ve e→ie grubunda. a→ä grubunda emirde Umlaut düşer.
| Fiil | du hâli | Emir (du) |
|---|---|---|
| nehmen | du nimmst | Nimm! |
| geben | du gibst | Gib! |
| sehen | du siehst | Sieh! |
| fahren | du fährst | Fahr! |
| schlafen | du schläfst | Schlaf! |
Kısa kural: e değişimi emirde kalır, a değişimi kalmaz. Fähr! diye bir emir yoktur.
PNG indirAz önce öğrendiklerin
Du ___ sehr gut Deutsch. (sprechen)
Cevabı gör
sprichst. sprechen (e→i) deseni ile değişir: du sprichst.
«Ihr fährt nach Berlin.» cümlesi doğrudur.
Cevabı gör
Yanlış. Çoğul şahıslarda ünlü değişimi olmaz, doğrusu ihr fahrt olmalıdır.
Du ___ nach Hause. (fahren)
Cevabı gör
fährst. a→ä deseni, du satırında ünlü değişir.
Tuzaklar
Değişimi wir ve ihr satırına da taşımak
En sık hata bu. Ünlü değişimi yalnız du ve er/sie/es satırındadır. Çoğullarda kök mastardaki hâline döner.
Wir fähren nach Berlin.
çoğulda Umlaut yok
Wir fahren nach Berlin.
Berlin’e gidiyoruz.
Ihr esst zu viel.
Çok yiyorsunuz. — ihr satırı da değişmez
nehmen → nimmst: iki harf birden değişir
nehmen gruptaki en sinsi fiil. Hem ünlü değişir hem h düşüp m ikizlenir: ich nehme → du nimmst → er nimmt. du nehmst yoktur.
Du nehmst den Bus.
yanlış çekim
Du nimmst den Bus.
Otobüse biniyorsun.
du isst / er isst — ikisi de aynı
Kök -ss ile bittiği için du satırına -st değil sadece -t gelir. Sonuçta du ve er aynı görünür: du isst · er isst. Aynı şey lesen’de de olur: du liest · er liest.
Du isstst zu schnell.
ek iki kez eklenmiş
Du isst zu schnell.
Çok hızlı yiyorsun.
werden ve wissen’i bu listede sanmak
werden ve wissen bu üç desenden hiçbirine uymaz; kendi başlarına öğrenilir. ich weiß · du weißt · er weiß — ich wisse yoktur. werden için sein · haben · werden sayfasına bak.
Ich weiß es nicht.
Bilmiyorum.
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- Değişim yalnız du ve er'de
du fährst · er fährt ama wir fahren · ihr fahrt. Çoğul hiç bozulmaz — bu, ezber yükünü yarıya indirir.
ich fahre · du fährst · wir fahren
- a → ä ailesi
fahren · schlafen · halten · tragen — kök a'sı umlaut alır: er hält · du schläfst.
Er hält den Ball.
- e → i / ie ailesi
essen → isst · nehmen → nimmst · lesen → liest · sehen → siehst.
Er liest ein Buch.
- Emirde e → i kalır, a → ä kalmaz
Nimm! · Lies! · Iss! ama Fahr! · Schlaf! — umlaut emre taşınmaz.
Nimm! · Fahr!
Wir fährt nach Hause.
Wir fahren nach Hause.
Çoğulda kök değişmez, ek de -en.
du nehmst
du nimmst
nehmen kökünü değiştirir: nimm-.
Fähr langsamer!
Fahr langsamer!
a → ä değişimi emir kipine taşınmaz.
er eßt
er isst
Kök değişir (e→i) ve reform sonrası ss ile yazılır.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Du nach Hause. (fahren)
Eve gidiyorsun.
Wir nach Hause. (fahren)
Eve gidiyoruz.
Er ein Buch. (lesen)
Bir kitap okuyor.
Du den Zug. (nehmen)
Trene biniyorsun.
Er den Ball. (halten)
Topu tutuyor.
Emir kipi: ! (nehmen · du)
Al!
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
Düzensiz fiil cep kartı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
