En sık 100 kelime

Şu an: en sık kelimeler küçük kelimelerdir

KısayolEn sık yüz kelimenin çoğu isim değil: der · und · in · ich · nicht gibi küçük gramer kelimeleri. Onları tek tek değil, kalıp içinde ezberle: es gibt · ich habe · nicht mehr.

Kelime öğrenmeye çoğu kişi isimle başlar: masa, ev, araba. Ama gerçek bir Almanca metni sayınca tepede bambaşka kelimeler çıkıyor — artikeller, zamirler, edatlar, bağlaçlar. Tek başlarına bir şey anlatmıyorlar, ama cümleyi onlar ayakta tutuyor. Biri düşünce cümle bozuluyor:

Bu sayfada sıklık listelerinin tepesinden seçilmiş 100 kelime altı grupta duruyor: artikeller ve zamirler, bağlaçlar ve edatlar, fiiller, küçük kelimeler, soru kelimeleri ve en sık isimler. Her kelimenin yanında bir kalıp var — ezberleyeceğin şey o kalıp.

Sayfanın sırası: önce Türkçeyle köprü, sonra 100 kelimenin tablosu, kalıplar, dört tuzak ve listelerin nasıl çıkarıldığına dair dürüst not. En sonda altı günlük plan.

Bunu Türkçede zaten yapıyorsun — ama eklerle

Bu küçük kelimelerin çoğunun işini Türkçe de yapıyor, yalnız kelimeyle değil ekle. «Şehirde» dersin, in der Stadt değil; «otobüsle» dersin, mit dem Bus değil. Yani anlamı zaten biliyorsun — yeni olan, ekin işini ayrı bir kelimenin görmesi.

Tek fark artikel. Türkçede der · die · das karşılığı yok; en yakın şey nesnedeki -ı eki («anahtarı arıyorum» = belli bir anahtar). Almancada artikel her isimle gelir, o yüzden listenin en tepesinde duruyor.

Tablo: 100 kelime, altı grup

Listede sıra numarası yok, bilerek: kaynaklar sırayı farklı veriyor (nedeni sayfanın sonunda). Önemli olan hangi kelimelerin tepede olduğu. Her satırda kelime, Türkçesi ve ezberleyeceğin kalıp.

Grup 1 · Artikeller ve zamirler (20). Her cümlede en az bir tanesi var.

Grup 2 · Bağlaçlar ve edatlar (20). Cümleleri ve kelimeleri birbirine bağlayanlar. Türkçede çoğu ek.

Grup 3 · Fiiller (15). Listenin tepesindeki fiiller: sein · haben · werden · können · müssen · wollen · sagen · machen · geben · kommen · gehen · sehen · wissen · finden · stehen. Çekimleri, Perfekt’leri ve örnek cümleleri en sık 50 fiil sayfasında; burada tekrar etmiyoruz.

sein · haben · werden bu kadar yukarıda, çünkü yardımcı fiil olarak da çalışıyorlar: Perfekt, edilgen ve gelecek zaman onlarla kurulur. Bu sayfada fiillerden alacağın şey yalnız kalıp: es gibt · ich habe · es geht — aşağıda.

Grup 4 · Zarflar ve küçük kelimeler (20). Cümleye zaman, ölçü ve ton katanlar. Sözlükte en zor bulunanlar bunlar, çünkü anlamları bağlama göre kayıyor.

Grup 5 · Soru kelimeleri (8). Hepsi w ile başlıyor.

Grup 6 · En sık isimler (17). Listenin tepesinde isim azdır; bu on yedisi en sık isimler arasından, günlük konuşmada en çok işine yarayacak olanlar. Her biri artikeliyle.

Kalıpla öğren: tek kelime değil, iki üç kelimelik parça

Küçük kelime tek başına bir şey söylemiyor. noch «hâlâ» mı, «daha» mı? Sözlük ikisini de veriyor. Kalıp içinde anlam sabitleniyor: noch nicht «henüz değil», noch einmal «bir kez daha». O yüzden bu kelimeleri hep bir parçayla birlikte ezberle.

Pratik yol: tablodaki her kalıbı kendi hayatından bir cümleye koy. es gibt için evinin yakınındaki bir yeri söyle, noch nicht için henüz yapmadığın bir işi.

Yanlış yapılan dört yer

Bu küçük kelimelerde Türk öğrencinin en sık takıldığı dört yer. İkisi yazım ve çekim, ikisi Türkçedeki ekin Almancaya taşınması.

Kimsenin söylemediği kısım: listeler aynı değil

Sıklık listeleri bir derlemden, yani milyonlarca kelimelik gerçek metin yığınından sayılarak çıkarılır. Almanca için en çok anılan iki kaynak: Leipzig Üniversitesinin Wortschatz projesi ve Mannheim’daki Alman Dili Enstitüsünün (IDS) DeReWo listesi. İki liste aynı sırayı vermez, çünkü üç yerde ayrılırlar:

• Neyi sayıyor: bazı listeler her biçimi ayrı satır sayar (der · den · dem · des dört ayrı kelime), bazıları temel biçimde toplar (hepsi der altında). DeReWo ikinci türden: kendini temel biçim listesi (Wortgrundformenliste) olarak tanıtıyor.
• Hangi metinden: derlem çoğunlukla gazete ve yazı diliyse haber kelimeleri yükselir; konuşma kaydıysa ich · du · ja · mal · halt yukarı çıkar.
• Büyük harf: bazı listeler cümle başındaki Die’yi die’den ayrı sayar; aynı kelime iki satıra bölünür.

Bu yüzden bu sayfada sıra numarası ve yüzde yok: kaynağa ve sayma yöntemine göre değişen bir sayıyı kesinmiş gibi yazmak dürüst olmaz. Her listede değişmeyen şey şu: tepe küçük gramer kelimeleriyle dolu, ilk sıralarda isim neredeyse yok. Listelerin tepesindeki yüz kadar kelime, gündelik metnin büyük bir kısmını tek başına oluşturuyor.

Daha az söylenen ikinci gerçek: bu kelimeler metnin büyük kısmını kaplar ama anlamını taşımaz. Yalnız bu listeyle tam bir cümle kurabilirsin, ama bir mektubun ne dediğini anlayamazsın — anlamı taşıyan isim ve fiiller listenin çok aşağısında.

Sonuç: bu 100 kelime iskelet. Etini konu kelimeleri ekliyor — işte, doktorda, dairede. Sıradaki adım en sık 50 fiil ve en sık 50 sıfat.

Nasıl çalışılır: altı grup, altı gün

Tempo: günde bir grup, altı günde liste biter. Her kelime için üç adım — kelimenin kendisini değil, kalıbını çalış:

• Kalıbı sesli söyle: tablodaki üçüncü sütun — noch einmal, yalnız noch değil.
• Türkçesini kapat, kalıba bakıp anlamını söyle.
• Kendi cümleni kur: ich ile, kendi hayatından — Ich bin heute nicht zu Hause.