Şu an: üç soru, tek harita
Dokuz Wechselpräposition’u biliyorsan bu sayfa geri kalan mekân sistemini tamamlıyor.
Kısayolhin = benden uzağa · her = bana doğru. Almanca yönü konuşanın durduğu yere göre ölçer; Türkçede böyle bir kelime yok, o yüzden hep atlanıyor.
Önce iskelet. Almancada mekân sorusu üçe ayrılıyor ve her birinin kendi kelimeleri var:
| Soru | Türkçesi | Zarf | Örnek |
|---|---|---|---|
| wo? | nerede? | hier · dort · da · oben · unten · drinnen · draußen | Ich bin hier. |
| wohin? | nereye? | hierher · dorthin · nach oben · hinein · hinaus | Komm hierher. |
| woher? | nereden? | von hier · von dort · von oben · von draußen | Ich komme von dort. |
Türkçe bu ayrımı isim üzerinde yapıyor: evde · eve · evden. Almanca zarfın kendisini değiştiriyor: hier · hierher · von hier.
PNG indirBunu Türkçede zaten yapıyorsun
Türkçede «buraya gel» ile «orada dur» arasındaki farkı düşünmeden kuruyorsun. Almancada aynı ayrım var, sadece ayrı kelimeler hâlinde:
- hier burada WO · DURUM
- hierher buraya WOHIN · HAREKET
- dort orada WO · DURUM
- dorthin oraya WOHIN · HAREKET
- von dort oradan WOHER · KAYNAK
Kalıp basit: durum kelimesinin sonuna -hin gelince «-e» olur, önüne von gelince «-den» olur. Türkçedeki eke birebir karşılık geliyor.
da ve dort ikisi de «orada» demek. Fark: dort gerçekten uzağı gösterir, da ise günlük konuşmada «şurada / işte» gibi gevşek kullanılır — Ich bin da! = «Geldim!»
hin ve her — asıl konu
Bu iki hece Almancanın en Türkçesiz parçası. Anlamları yok; yönü konuşana göre işaretliyorlar. Tek cümlelik kural:
- hin → konuşandan UZAĞA GEH HIN · GİT ORAYA
- ← her konuşana DOĞRU KOMM HER · GEL BURAYA
Aynı olayı iki kişi anlattığında kelime değişiyor — anlatan nerede durduğuna göre:
Komm her!
Buraya gel! — konuşan hedefte duruyor.
Geh hin!
Oraya git! — konuşan başlangıçta duruyor.
İkisi de edatların önüne yapışıp yönlü bir çift kuruyor. Bu, Almancada en çok duyacağın kalıplardan:
| Kelime | Yön | Türkçesi | Örnek |
|---|---|---|---|
| hinein | uzağa · içeri | içeri (girmek) | Geh hinein! — İçeri gir. |
| herein | bana · içeri | içeri (girmek) | Herein! — Girin! (kapıda) |
| hinaus | uzağa · dışarı | dışarı | Er ging hinaus. |
| heraus | bana · dışarı | dışarı | Komm heraus! |
| hinauf | uzağa · yukarı | yukarı | Wir gehen hinauf. |
| herunter | bana · aşağı | aşağı | Komm herunter! |
| hinüber | uzağa · karşıya | karşıya | Geh hinüber. |
Kapıdaki Herein! tam olarak bu mantık: içerideki kişi konuşuyor, ziyaretçi ona doğru gelecek — o yüzden her-.
PNG indirKonuşma dilinde ikisi de kısalıyor ve neredeyse her zaman rein · raus · rauf · runter · rüber duyacaksın. Bunlar kaba değil, sadece günlük:
Komm rein!
Gir içeri! — herein’in günlük hâli.
Geh mal runter.
Bir aşağı in.
Şehir, ülke, ev: hangi edat
Mekân edatlarının en çok hata yapılan kısmı bu üçlü. Türkçe hepsine «-e» diyor, Almanca üçe ayırıyor:
| Hedef | Edat | Örnek | Neden |
|---|---|---|---|
| şehir · ülke (artikelsiz) | nach | Ich fahre nach Berlin. | coğrafi ad |
| artikelli ülke | in + A | Ich fahre in die Türkei. | die Türkei · die Schweiz |
| kişi · kurum | zu + D | Ich gehe zum Arzt. | hedef bir yer değil, biri |
| kapalı mekân (içine girilen) | in + A | Ich gehe ins Kino. | içeri giriliyor |
| ev (kendi evin) | nach Hause | Ich gehe nach Hause. | kalıp — ezberlenir |
| evde olmak | zu Hause | Ich bin zu Hause. | hareket yok |
nach Hause / zu Hause ikilisi tek başına bir tuzak: nach = gidiyorum, zu = oradayım. İkisi de büyük harfle yazılır ve hiçbir artikel almaz.
PNG indir«Ich gehe zu Berlin» — kişiyle şehri karıştırmak
zu, hedefin bir kişi ya da kurum olduğu durumlarda kullanılır: zum Arzt · zur Post · zu meiner Mutter. Şehir ve ülke nach ister.
Ich fahre zu Berlin.
Yanlış.
Ich fahre nach Berlin.
Berlin’e gidiyorum.
Ich fahre zu meinem Bruder nach Berlin.
İkisi bir arada: kime + nereye.
Ülke artikelliyse nach çalışmaz
Ülkelerin çoğu artikelsizdir (Deutschland · Italien · Frankreich) ve nach alır. Ama artikelli olanlar var ve onlar in + Akkusativ ister.
Ich fliege nach die Türkei.
Yanlış.
Ich fliege in die Türkei.
Türkiye’ye uçuyorum.
Artikelli ülkelerin kısa listesi: die Türkei · die Schweiz · die Ukraine · der Iran · der Irak · die USA · die Niederlande. Hepsi in alıyor.
Kimsenin söylemediği kısım: hin/her ayrılan fiile dönüşür
hin ve her yalnız tek başına durmaz — fiilin başına yapışıp ayrılabilen fiil yaparlar. Ve o an cümlenin sonuna giderler.
Ich gehe morgen hin.
Yarın oraya gideceğim. — «hingehen» ayrıldı.
Setz dich bitte hin.
Lütfen otur. — «sich hinsetzen».
Bring das Buch bitte her.
Kitabı buraya getir. — «herbringen».
Bu yüzden Almanca cümlelerde sonda bir hin ya da her gördüğünde şaşırma: o bir edat değil, fiilin kopmuş parçası. Ayrılan fiillerin nasıl çalıştığını ayrılabilen fiiller sayfasında ayrıntılı anlattık.
- hingehen — oraya gitmek · Ich gehe hin.
- herkommen — buraya gelmek · Komm her!
- sich hinsetzen — oturmak · Setz dich hin.
- hinlegen — yatırmak / koymak · Leg es hin.
- herbringen — buraya getirmek · Bring es her.
Soru kelimeleri de aynı mantıkla bölünüyor: Wohin gehst du? (nereye) ve Woher kommst du? (nereden). Konuşma dilinde ikisi ikiye ayrılabiliyor: Wo gehst du hin? — bu da doğru ve çok yaygın.
Az önce öğrendiklerin
Ich bin zu ___. (Evdeyim)
Cevabı gör
Hause. zu Hause (evde bulunma) durumu donmuş bir kalıptır. nach Hause ise eve yönelmeyi ifade eder.
Birini yanınıza çağırırken Komm hin! demelisiniz.
Cevabı gör
Yanlış — Konuşana doğru olan hareketler için her kullanılır: Komm her!
Ich fahre ___ die Türkei.
Cevabı gör
in. die Türkei artikelli bir ülke; artikelli ülkeler in + Akkusativ ister. Artikelsiz olsaydı (Deutschland) nach olurdu.
Bu hafta ne yapacaksın
Mekân dili evde yürürken oturuyor. Beş günlük alıştırma, günde iki dakika:
- Evde bir yerden bir yere geçerken cümleyi kur: Ich gehe in die Küche. Jetzt bin ich in der Küche. — Akkusativ → Dativ değişimini kendi kulağınla duy.
- Birini yanına çağır: Komm her! Sonra uzağa yolla: Geh hin! İkisini arka arkaya söyle, fark oturur.
- Haftalık planını üç edatla yaz: Am Montag gehe ich zum Arzt, am Dienstag nach Köln, am Mittwoch bleibe ich zu Hause.
- Bir Alman dizisinde rein · raus · rauf · runter duyduğunda not al — hepsi bu sayfadaki uzun biçimlerin kısaltması.
Sırada cümleleri birleştirmek var: und · aber · denn sıraya dokunmaz, deshalb devirir.
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- hin uzağa, her konuşana
Yön çifti konuşana göre kurulur: Komm her! (bana doğru) · Geh hin! (oraya). Fiile yapışıp ayrılabilen fiil kurarlar: hingehen · herkommen.
Ich gehe morgen hin.
- Kişiye zu, kuruma zu, ülkeye nach/in
Kişi ve meslek sahibine zu(m/r): zum Arzt. Artikelsiz ülke ve şehre nach: nach Berlin. Artikelli ülkeye in + Akkusativ: in die Türkei.
zum Arzt · nach Berlin · in die Türkei
- nach Hause · zu Hause
İki donmuş kalıp: nach Hause eve (yön) · zu Hause evde (yer). Artikel yok, istisna yok.
Ich gehe nach Hause. — Ich bin zu Hause.
- Dönüş: von kişiden, aus mekândan
vom Arzt doktordan (kişiden), aus der Schule okuldan (binanın içinden). Gidişteki zu/nach ayrımının aynadaki hâli.
Ich komme gerade vom Arzt.
Ich fahre nach die Türkei.
Ich fahre in die Türkei.
Artikelli ülkeler in + Akkusativ ister; nach yalnız artikelsizlere.
Ich bin nach Hause.
Ich bin zu Hause.
nach Hause hareket, zu Hause durumdur.
Komm hin!
Komm her!
Çağırırken yön KONUŞANA doğrudur: her.
Ich komme aus dem Arzt.
Ich komme vom Arzt.
Kişiden dönüş von iledir; aus mekânın içinden çıkıştır.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Komm ! (Buraya gel)
Buraya gel!
Ich fahre die Türkei.
Türkiye’ye gidiyorum.
Ich gehe Arzt.
Doktora gidiyorum.
Ich bin Hause.
Evdeyim.
Cümlenin sonundaki «hin» ne işi yapıyor? — Ich gehe morgen hin.
Ich komme gerade Arzt. (doktordan geliyorum)
Şimdi doktordan geliyorum.
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
Yer ve yön çalışma kağıdı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
