Neden ilk iş bu
Kısayolİki harf her şeyi çözer: W Türkçe v, V Türkçe f. Hatırlatıcı tek kelime: Volkswagen = folks-vaagın.
Bir dile başlarken en pahalı hata, kelimeyi yanlış sesle ezberlemektir. Gözün gördüğü harfi Türkçe okursun, kelime öyle yerleşir; aylar sonra Alman «Wasser» dediğinde kafandaki kelimeyle eşleşmez ve anlamadığını sanırsın. Oysa kelimeyi biliyorsundur — sesi bilmiyorsundur.
Wasser
«vasır» değil → VA-sa · su
Vater
«vater» değil → FA-ta · baba
Zeit
«zeyt» değil → TSAYT · zaman
İyi haber: Almanca yazıldığı gibi okunur — İngilizcedeki gibi kelime kelime istisna yoktur. Bir kez kuralları oturttuğunda, hiç görmediğin bir kelimeyi bile doğru okursun.
Türkçeden farklı okunan sekiz harf
Tablonun tamamını değil, önce şu sekizini ezberle. Günlük kelimelerin çoğunda bunlardan biri geçiyor.
| Harf | Verdiği ses | Örnek |
|---|---|---|
| W | Türkçe v | Wasser · wo · Wein → vasa · vo · vayn |
| V | Türkçe f | Vater · vier · viel → fata · fii · fiil |
| Z | ts — tek ses gibi | Zeit · zehn · Zimmer → tsayt · tseen · tsima |
| J | Türkçe y | ja · Jahr · jung → ya · yaar · yung |
| S | Ünlüden önce z | Sonne · sagen · Sie → zonı · zaagın · zii |
| R | Gırtlaktan, yuvarlanmaz | Rot · sonda neredeyse a: Vater → fata |
| C | Tek başına neredeyse yok | Hep ikili içinde: ch · sch · ck |
| H | Ünlüden sonra okunmaz, ünlüyü uzatır | gehen · Jahr · sehr → geeın · yaar · zeer |
İkisi sürekli karışır: W Türkçe v, V Türkçe f. Hatırlatıcı: Volkswagen = folks-vaagın. İki harf de aynı kelimede geçiyor ve ikisi de kuralına uyuyor.
PNG indirTürkçedeki «z» sesini arıyorsan S harfine bakmalısın. Z harfi ise hiçbir zaman z gibi okunmaz.
Sonne und Zeit
zonı unt tsayt (Güneş ve zaman)
Üç Umlaut ve ß
Almancada Türkçede olmayan tek harf ß. Umlautların üçü ise Türkçede zaten var — ö ve ü aynen okunur, sadece ä yeni.
| Harf | Ses | Örnek |
|---|---|---|
| ä | Açık e — Türkçe «e» ile «a» arası | Mädchen · spät · Käse |
| ö | Türkçe ö — birebir aynı | schön · können · hören |
| ü | Türkçe ü — birebir aynı | über · Tür · müde |
| ß | Sert s — «esszet» denir | Straße · groß · heißen |
Klavyende Umlaut yoksa açılımını yazabilirsin ve bu yanlış sayılmaz: ä → ae, ö → oe, ü → ue, ß → ss. Yani Straße yerine Strasse yazmak resmî yazışmada bile kabul edilir. İsviçre ß’yi hiç kullanmaz.
PNG indirUmlaut süs değildir, anlamı değiştirir: schon (zaten) ≠ schön (güzel) · Mutter (anne) ≠ Mütter (anneler).
Harf ikilileri — asıl kural burada
Almancanın okunuşu asıl bu tabloda çözülür. Bunlar istisna değil, kuralın kendisi: her geçtiğinde aynı sesi verirler.
| Yazılış | Okunuş | Örnek |
|---|---|---|
| ei | ay | nein · Zeit · mein → nayn · tsayt · mayn |
| ie | uzun i | bier · vier · Liebe → biir · fiir · liibı |
| eu · äu | oy | heute · Leute · Häuser → hoytı · loytı · hoyza |
| au | au — yazıldığı gibi | Haus · auch · Frau |
| sch | Türkçe ş | Schule · schön · Tisch → şuulı · şöön · tiş |
| sp · st (kelime başında) | şp · şt | Sport · Stadt · sprechen → şport · ştat · şprehın |
ei ile ie Türk öğrencinin en sık karıştırdığı ikili. Kural basit: ikinci harfi oku. ei → i sesine yakın «ay», ie → uzun «i». Bier (bira) ile Bein (bacak) bu yüzden ayrılır.
PNG indir| Yazılış | Okunuş | Örnek |
|---|---|---|
| tsch | Türkçe ç | Deutsch · tschüss → doyç · çüs |
| ck | sert k | Zucker · Ecke → tsuka · ekı |
| qu | kv | Qualität → kvalitet |
| pf | p ve f birlikte | Apfel · Kopf |
| ng | genizden tek ses, g duyulmaz | Zeitung · lange |
| -ig (kelime sonunda) | ih | richtig · fertig → rihtih · fertih |
ch — tek yazılış, iki ses
Almancanın en çok korkulan sesi. Aslında kuralı bir satır: önündeki ünlü belirler.
| Önündeki ünlü | Ses | Örnek |
|---|---|---|
| a · o · u · au | Boğazdan h — Türkçe «ıhlamur»un h’si | Buch · auch · Nacht · doch |
| i · e · ä · ö · ü · ei · eu ve ünsüzler | İnce, ş’ye çalan yumuşak h | ich · nicht · Milch · München |
| Kelime başında chr · ch | genelde k | Christian · Chaos · Charakter |
Türk öğrenci ich’i «iç» diye okur. Yanlış: ç sesi yoktur. Dilini «i» der gibi tut, sonra sadece nefes ver — çıkan tıslamalı ses doğrudur. Kuzey Almanya’da bu ses bazen «iş»e yaklaşır, bu da kabul edilir.
PNG indirYumuşak ch sesini çıkarmakta zorlanıyorsan, ağzını «i» harfi için hazırla, fakat ses tellerini titreştirmeden sadece fısıltıyla kuvvetli nefes ver.
Ich möchte Milch.
İh möhtı milh — üçü de ince h
Vurgu ve alfabenin adı
- Almanca kelimelerde vurgu ilk hecededir: Vater · arbeiten · Zeitung.
- Ayrılabilen fiillerde vurgu ön ektedir: aufstehen · anrufen · einkaufen.
- Ayrılmayan ön eklerde vurgu ön ekte değildir: verstehen · bezahlen · erklären.
- Yabancı kökenli kelimelerde vurgu genelde sonda: Student · Universität · Restaurant.
Telefonda ya da resmî dairede adını harf harf söylemen istenir — buna buchstabieren denir. Harflerin adlarını bilmek tam burada işe yarar.
Wie schreibt man das?
Bu nasıl yazılıyor?
Können Sie das bitte buchstabieren?
Harf harf söyler misiniz?
| Harf | Adı | Harf | Adı |
|---|---|---|---|
| A | aa | N | en |
| B | bee | O | oo |
| C | tsee | P | pee |
| D | dee | Q | kuu |
| E | ee | R | er |
| F | ef | S | es |
| G | gee | T | tee |
| Harf | Adı | Harf | Adı |
|---|---|---|---|
| H | haa | U | uu |
| I | ii | V | fau |
| J | yot | W | vee |
| K | kaa | X | iks |
| L | el | Y | üpsilon |
| M | em | Z | tset |
Umlautlar «aa-umlaut» diye değil, doğrudan ä · ö · ü sesiyle söylenir. ß için «esszet» denir.
PNG indirAz önce öğrendiklerin
İkinci harfi okunur kuralına göre, B___n kelimesi «bayn» olarak sesletilir.
Cevabı gör
ei. ei ikilisi «ay» olarak okunur. ie ise uzun «i» sesidir.
«Vater» kelimesindeki V harfi Türkçe v sesiyle okunur.
Cevabı gör
Yanlış. Almancada V harfi Türkçe f sesiyle okunur: fata. Türkçe v sesini veren harf W'dir.
Almancada kelimenin sonundaki «-er» takısı genellikle tam bir "R" sesiyle okunur.
Cevabı gör
Yanlış. Kelime veya hece sonundaki -er takısı (örneğin Lehrer, Wasser) kısa bir "a" (vokal R) sesi gibi telaffuz edilir.
Tuzaklar
W ile V’yi ters okumak
Tek bir kelime ikisini birden çözer: Volkswagen = folks-vaagın. Baştaki V f, ortadaki W v. Bu kelimeyi hatırladığın sürece ikisini karıştırmazsın.
Wo wohnst du?
vo voonst du — Nerede oturuyorsun?
ich → «iç»
Almanca kelimelerde ch hiçbir zaman ç okunmaz — ç sesi yalnız tsch yazılışında çıkar (Deutsch). ich · nicht · Milch hepsi ince, tıslamalı h ile okunur.
Ich spreche nicht viel Deutsch.
ilk üç kelimede ince h, sonda ç
Kelime başındaki s’yi Türkçe okumak
Ünlüden önce gelen s z sesi verir: Sonne = zone, sieben = ziibın, Sie = zii. Ama sp- ve st- ile başlıyorsa ş olur: Sport = şport.
Sondaki -er’i «er» diye okumak
Kelime sonundaki -er neredeyse açık bir «a» gibi duyulur: Vater = fata, Lehrer = leera, aber = aaba. «Vater» diye okumak anında yabancı duyulur.
Sondaki b · d · g’yi yumuşak bırakmak
Kelime sonunda b → p, d → t, g → k olur: Kind = kint, Tag = taak, gelb = gelp. Yazılış değişmez, yalnız ses sertleşir.
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- Şaşırtan ünsüzler: w=v · v=f · z=ts
Wasser → vasa · Vater → fater · Zug → tsuk. Üç harf, üç sürpriz.
w → v · v → f · z → ts
- Harf çiftleri tek ses
ei → ay (Bein → bayn) · eu/äu → oy (neun → noyn) · ie → uzun i (vier → fiir) · sch → ş.
ei → ay · eu → oy · ie → ii
- st/sp başta şt/şp okunur
Kelime başında Sport → şport, Straße → ştrase. Ortada normal s-t kalır.
Sport → şport
- Söz sonunda b·d·g sertleşir
Kind → kint · Tag → tak. Yazı yumuşak, ses sert.
Kind → kint
Wein'i «wayn» diye w ile okumak
vayn
Almanca w Türkçe v'dir; İngilizce w sesi Almancada yoktur.
Zug'u «zug» okumak
tsuk
z = ts, söz sonu g = k.
ich ve Buch'taki ch'yi aynı okumak
İnce ünlüden sonra hışırtılı (ich), kalından sonra gırtlaktan (Buch)
Önündeki ünlü ch'nin sesini seçer.
ß'yi B sanmak
ß = ss sesi; klavyede yoksa ss yazılır
Straße = Strasse. B ile ilgisi yok.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Wasser nasıl okunur?
vier (dört) nasıl okunur?
Hangisinde ei sesi var?
Sport nasıl başlar?
Buch ile ich’teki ch sesi neden farklı?
Straße klavyede ß yoksa nasıl yazılır?
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
Okunuş cep kartı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
