Çekim tablosu
Modal fiillerde ich ve er/sie/es biçimleri tamamen aynıdır ve hiçbir ek almazlar. Bu kuralı ezberle; her modal fiilde işine yarar.
Tabloda ek alan kişiler yalnızca du (-st), ihr (-t) ve wir/Sie/sie (-en).
| Kişi | Çekim | İpucu |
|---|---|---|
| ich | darf | ek yok |
| du | darfst | -st ekler |
| er / sie / es | darf | ich ile aynı |
| wir | dürfen | mastar hali |
| ihr | dürft | -t ekler |
| Sie / sie | dürfen | mastar hali |
Umlaut (ü) yalnızca çoğul kişilerde (wir, ihr, Sie, sie) görünür; tekil kişilerde (ich, du, er) kök ünlüsü 'a' olur.
PNG indirNe zaman kullanılır
dürfen üç ana durumda geçer: resmî izin sormak/vermek, kurallara dayalı genel izin ve yasaklar, bir de nazik bir teklifte bulunurken.
| Durum | Almanca cümle | Türkçesi |
|---|---|---|
| Resmî izin sormak | Darf ich hier parken? | Buraya park etme iznim var mı? |
| Kurala dayalı izin / yasak | Man darf hier nicht rauchen. | Burada sigara içmek serbest değil (yasak). |
| Veli izni | Mein Vater sagt, ich darf heute länger wach bleiben. | Babam bugün daha geç yatabileceğimi söylüyor. |
| Nazik teklif | Darf ich Ihnen helfen? | Size yardım etme iznim var mı? (Yardımcı olayım mı?) |
man zamiri «insanlar / herkes» demek için kullanılır; Türkçede çoğunlukla edilgen yapıyla çevrilir: Burada sigara içilmez.
PNG indir- Darf ich ...? ... yapabilir miyim? / ... iznim var mı? İzin sorma kalıbı
- Man darf nicht ... ... yasaktır / ... yapılamaz. Genel yasağı bildirme
- Du darfst ... Sen ... yapabilirsin / iznin var. Bireysel izin verme
- Wir dürfen ... Biz ... yapabiliriz / iznimiz var. Ortak izin
- Nicht dürfen Yasak (kesinlikle yapma) Olumsuz anlamı
- Wann / Wo darf ich ...? Ne zaman / Nerede ... yapabilirim? Soru kelimeli izin sorma
Cümle yapısı
Kural basit: Modal fiil 2. sırada çekimli durur, asıl fiil mastar (çekimsiz) hâlde cümlenin SONUNA gider.
Olumsuzda nicht modal fiilden sonra, asıl fiilden önce yer alır; yasağı işaretler.
Soruda modal fiil en başa atlar (V1), özne ikinci sıraya kayar; asıl fiil yine sonda kalır.
| Cümle türü | Yapı | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu | Özne + modal(2.) + ... + mastar(son) | Ich darf heute nach Hause gehen. |
| Olumsuz | Özne + modal(2.) + nicht + ... + mastar(son) | Ich darf heute nicht nach Hause gehen. |
| Evet/Hayır Sorusu | Modal(1.) + Özne + ... + mastar(son)? | Darf ich heute nach Hause gehen? |
| Soru Kelimeli | Soru Kelimesi + Modal(2.) + Özne + ... + mastar(son)? | Wann darf ich nach Hause gehen? |
Asıl fiil hiçbir zaman çekilmez, her zaman mastar hâliyle (örn. gehen, machen, schlafen) cümle sonundadır.
PNG indirKarıştığı yer: olumsuz = YASAK
müssen «-meli» diye öğrenildiği için nicht müssen kolayca «-memeli» (yasak) sanılır. Oysa «gitmen gerekmiyor» (gerek yok) ile «gitmemelisin» (yasak) iki ayrı şeydir ve Almancada bu ayrım nettir:
nicht dürfen = YASAK (dur, yapma).
nicht müssen = GEREK YOK (istersen yap, istemezsen yapma).
Bu iki modal fiilin olumsuz anlamları birbirinin tam tersidir; karıştırırsan ciddi anlam kaybı yaşarsın.
| Almanca | Anlam | Türkçe karşılık |
|---|---|---|
| Du darfst nicht rauchen. | Yasak | Sigara içemezsin / İçmek yasak. |
| Du musst nicht rauchen. | Gerek yok / Mecburiyet yok | Sigara içmek zorunda değilsin (istersen iç). |
Türkçe «-memelisin» kalıbı yasağı söyler; onun Almancası nicht dürfen. «Zorunda değilsin» ise nicht müssen. Hangi modal fiili seçtiğin anlamı belirler.
PNG indirTuzaklar
Asıl fiili çekmek veya 2. sıraya koymak
Modal fiil 2. sıradaysa asıl fiil mutlaka mastar hâlde sonda olmalıdır. Öğrenciler alışkanlıkla asıl fiili 2. sıraya çeker veya onu da çekerler.
Ich darf gehe nach Hause.
gehe çekilmiş ve 3. sırada; hem yer yanlış hem çekim yanlış.
Ich darf nach Hause gehen.
Modal darf 2. sırada, asıl fiil gehen mastar hâlde sonda.
«gerek yok» yerine «yasak» demek
musst «-melisin» diye öğrenildiği için musst nicht «gelmemelisin» sanılıyor ve iki cümle sürekli karışıyor. Almancada ikisi farklı modal ister ve anlam tamamen değişir.
Du darfst nicht kommen.
bu «gelmen YASAK» demektir
Du musst nicht kommen.
Gelmen gerekmiyor. (istersen gel)
Modale kişi eki takmak
Normal fiiller ich için -e alır (ich gehe). Modal fiiller almaz.
Ich darfe nach Hause gehen.
modalde ich eki almaz
Ich darf nach Hause gehen.
Eve gidebilirim. (iznim var)
Az önce öğrendiklerin
Du ___ hier nicht rauchen.
Cevabı gör
darfst. Yasak bildiren dürfen fiili du şahsında darfst olur.
«Ich darfe nach Hause gehen.» cümlesi doğrudur.
Cevabı gör
Yanlış. Modal fiillerde ich birinci tekil şahıs ek almaz, doğrusu ich darf olmalıdır.
«Annemi arama iznim var mı?» (izin sorma)
Cevabı gör
Darf ich Mama anrufen? İzin sormak için dürfen kullanılır. müssen zorunluluk, wollen isteği sorar. Günlük dilde Kann ich …? da duyulur; izin sormanın tam ve kibar hâli Darf ich …?.
Diğer modal fiiller
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- dürfen = izin
İzin istemek Darf ich …?, izin vermek Du darfst …. Yeteneğin (können) değil iznin fiili.
Darf ich das Fenster öffnen?
- nicht dürfen = yasak
Man darf hier nicht rauchen. — tabelaların, kuralların dili.
Hier darf man nicht parken.
- Tekilde umlaut düşer
ich/er darf · du darfst ama çoğul wir/sie dürfen · ihr dürft.
ich darf → wir dürfen
- nicht müssen ile karıştırma
nicht dürfen yasak, nicht müssen «gerek yok». musst «-melisin» diye öğrenildiği için musst nicht yanlışlıkla «-memelisin» sanılır; tuzak bu.
Du darfst nicht rauchen ≠ Du musst nicht rauchen
Du musst hier nicht rauchen. (yasak demek isterken)
Du darfst hier nicht rauchen.
nicht müssen yalnız «zorunda değilsin» der; yasak nicht dürfen.
Wir darfen früher gehen.
Wir dürfen früher gehen.
Çoğul mastara döner: dürfen.
Hier darf man nicht zu rauchen.
Hier darf man nicht rauchen.
Modal fiilden sonra mastar zu almaz.
Er darft heute nicht kommen.
Er darf heute nicht kommen.
Üçüncü tekil modal -t almaz.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
«Burada sigara içmek yasak» cümlesinin Almancası hangisi?
«Annemi arama iznim var mı?» (izin sorma)
Cümleyi tamamlayın: "Wir heute früher nach Hause gehen." (izin verildi)
Olumsuz cümle kur: "Ben bugün dışarı çıkamam (iznim yok / yasak)."
Soru cümlesi kur: «Bu odaya girme izniniz var mı?» (Sie, resmî)
Hangi cümle «Sigara içmek zorunda değilsin» demektir?
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
dürfen cep kartı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
