Çekim — ve tek düzensiz nokta
Kısayolsollen, altı modal içinde kökü hiç değişmeyen tek fiildir: soll, ünlü kaymaz.
können → kann, müssen → muss gibi diğerlerinde tekilde ünlü değişir. sollen’de değişmez; sadece modal kuralı geçerlidir: ich ve er aynı, ikisi de ek almaz.
| Kişi | sollen | Örnek |
|---|---|---|
| ich | soll | Ich soll früher kommen. |
| du | sollst | Du sollst mehr schlafen. |
| er / sie / es | soll | Er soll warten. |
| wir | sollen | Wir sollen leise sein. |
| ihr | sollt | Ihr sollt aufräumen. |
| sie / Sie | sollen | Sie sollen unterschreiben. |
sollen’in üç işi
| İş | Kim istiyor | Örnek |
|---|---|---|
| 1 · Başkasının isteği | Bir kişi ya da kurum | Der Arzt sagt, ich soll mehr schlafen. Doktor daha çok uyumamı söylüyor. |
| 2 · Tavsiye | Konuşan kişi | Du solltest nicht so viel arbeiten. Bu kadar çok çalışmamalısın. |
| 3 · Yardım teklifi | Soru biçiminde | Soll ich dir helfen? Yardım edeyim mi? |
Üçüncüsü günlük hayatta en çok işine yarayacak olanı. Soll ich…? kalıbı «…eyim mi?» demektir ve Almanya’da sürekli duyarsın.
PNG indir- Soll ich das Fenster aufmachen? Pencereyi açayım mı? teklif · en sık kalıp
- Was soll ich machen? Ne yapayım? akıl sorma
- Du sollst nicht lügen. Yalan söylememelisin. kural · ahlak
- Ich soll um acht da sein. Sekizde orada olmam söylendi. talimat
- Du solltest mehr schlafen. Daha çok uyumalısın. yumuşak tavsiye
- Er soll sehr nett sein. Çok kibarmış (öyle diyorlar). duyuma dayalı
solltest / sollte biçimi tavsiyeyi yumuşatır: Du sollst mehr schlafen talimat gibi, Du solltest mehr schlafen ise dostça öğüt gibi durur. Almanya’da tavsiye verirken neredeyse hep bu biçim kullanılır.
sollen mi müssen mi — kim istiyor?
KısayolMecburiyet varsa müssen, bir kişi istiyorsa sollen. Soru şu: bunu kim istedi?
Türkçe ikisini de «-meliyim / lazım» diye söylüyor, o yüzden fark görünmüyor. Ama Almanca bir cümlede zorunluluğun kaynağını belli eder ve yanlış seçim cümlenin anlamını değiştirir.
Ich muss zum Arzt.
Doktora gitmem lazım. (mecburum, başka çarem yok)
Ich soll zum Arzt.
Doktora gitmem söylendi. (biri istedi)
| müssen | sollen | |
|---|---|---|
| Kaynak | Şartlar · kural · ihtiyaç | Bir kişinin isteği |
| Gücü | Mecburiyet | İstek, talimat, tavsiye |
| Örnek | Ich muss arbeiten. | Ich soll arbeiten. |
| Anlamı | Çalışmak zorundayım | Çalışmam istendi |
Olumsuzda fark daha da büyür: Ich muss nicht «gerek yok», Ich soll nicht ise «bana yapmamam söylendi» demektir. müssen sayfası olumsuz tarafı ayrıntısıyla anlatıyor.
PNG indirTuzaklar
Yardım teklifini müssen ile yapmak
«…eyim mi?» diye sorarken doğru fiil sollen’dir. müssen ile sorunca «zorunda mıyım?» dersin.
Muss ich dir helfen?
«sana yardım etmek zorunda mıyım?» olur
Soll ich dir helfen?
Yardım edeyim mi?
er sollt — modala ek eklemek
Modal fiiller kişi eki almaz; ich ve er aynıdır.
Er sollt um acht kommen.
modalde -t eki yok
Er soll um acht kommen.
Sekizde gelmesi söylendi.
Tavsiyeyi sert biçimde vermek
Bir arkadaşına Du sollst… demek emir gibi duyulur. Yumuşak biçim solltest’tir.
Du sollst zum Arzt gehen.
talimat gibi duyulur
Du solltest zum Arzt gehen.
Bence doktora gitmelisin.
Az önce öğrendiklerin
___ ich das Fenster aufmachen?
Cevabı gör
Soll, soll — Soll. «...eyim mi?» şeklindeki yardım teklifleri Soll ich...? kalıbıyla yapılır.
«Du sollst zum Arzt gehen.» cümlesi dostça bir tavsiye verir.
Cevabı gör
Yanlış. sollst bir talimat/emir gibi duyulur; dostça tavsiye için solltest kullanılmalıdır.
Doktor daha çok uyumamı söylüyor.
Cevabı gör
Der Arzt sagt, ich soll mehr schlafen. — ich soll. İstek başkasından (doktordan) geliyor → sollen. darf izin, will kendi isteğin olurdu.
Diğer modal fiiller
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- sollen = talimat başkasından
Doktor, patron, kural — isteyen başkası: Ich soll mehr schlafen. (doktor söyledi)
Der Arzt sagt, ich soll mehr schlafen.
- Soll ich …? = yapayım mı?
Yardım teklifinin kalıbı: Soll ich dir helfen? · ortak plan: Sollen wir ins Kino?
Soll ich dir helfen?
- solltest = dostça tavsiye
Konjunktiv hâli yumuşatır: Du solltest zum Arzt gehen. (bence gitsen iyi olur)
Du solltest mehr schlafen.
- Çekimi kolay: umlaut yok
ich soll · du sollst · er soll · wir sollen · ihr sollt — modal ailesinde kökü hiç değişmeyen tek fiil.
er soll um acht kommen
Ich soll Ärztin werden. (kendi kararınken)
Ich will Ärztin werden.
Kendi isteğin wollen; sollen başkasının planını taşır.
Du sollst zum Arzt gehen. (dostça öneri niyetiyle)
Du solltest zum Arzt gehen.
sollst emir aktarır; tavsiye Konjunktiv ister.
Was soll ich machen? = Ne yapıyorum?
Was soll ich machen? = Ne yapayım?
Kalıp çaresizlik/danışma sorar, şimdiki zamanı değil.
Er sollt um acht kommen.
Er soll um acht kommen.
Üçüncü tekil -t almaz.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Yardım edeyim mi?
Doktor daha çok uyumamı söylüyor.
Er um acht kommen.
Sekizde gelmesi söylendi.
Bence doktora gitmelisin. (dostça tavsiye)
Ne yapayım?
Yalan söylememelisin.
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
sollen cep kartı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
