Altı temel yön — kuş bakışı
KısayolZor olan yolu sormak değil, cevabı anlamak. Önce altı yönü ve tarifte geçen kalıpları kulaktan tanı.
Kendini haritanın ortasına koy, yüzün ileri dönük olsun. Almancada yönler bu düzleme göre adlandırılıyor ve hepsi zarf — çekilmiyor, artikel almıyor.
| Yön | Türkçe | Cümlede |
|---|---|---|
| geradeaus | düz ileri | Gehen Sie geradeaus. |
| rechts | sağda · sağa | Die Apotheke ist rechts. |
| links | solda · sola | Das Café ist links. |
| vorne | önde | Der Eingang ist vorne. |
| hinten | arkada | Die Toilette ist hinten. |
| oben · unten | yukarıda · aşağıda | Das Büro ist oben. |
İkisini birleştirebilirsin: vorne links (sol ön), hinten rechts (sağ arka). Ayrıca drüben (karşıda), nebenan (yan tarafta), in der Mitte (ortada).
PNG indirTek kural: hareket varsa nach
Türkçede bunu ekle çözüyorsun: sağda duruyor, sağa dönüyor. Almanca aynı ayrımı yapıyor ama eki sona değil başa koyuyor: nach.
| Türkçe | Yer · nerede? | Yön · nereye? |
|---|---|---|
| sağ | rechts | nach rechts |
| sol | links | nach links |
| yukarı | oben | nach oben |
| aşağı | unten | nach unten |
| arka | hinten | nach hinten |
geradeaus istisnadır: hem yer hem yön bildirir ve nach almaz.
PNG indirDie Apotheke ist rechts.
Eczane sağda. (yer)
Gehen Sie nach rechts.
Sağa gidin. (yön)
Dürüstlük notu: abbiegen (dönmek) fiiliyle Almanlar çoğunlukla nach’sız konuşur — Biegen Sie rechts ab. Trafikte standart biçim budur. nach rechts abbiegen da yanlış değildir, sadece daha az duyulur. Diğer hareket fiillerinde (gehen · fahren) nach kalır.
Pusula: dördü de der
Coğrafi yönlerin dördü de erkek: der Norden · der Süden · der Osten · der Westen. Artikeli ezberlemeye gerek yok — istisnası yok.
| Yön | Türkçe | Nerede? (im) | Nereye? (nach) |
|---|---|---|---|
| der Norden | kuzey | im Norden | nach Norden |
| der Süden | güney | im Süden | nach Süden |
| der Osten | doğu | im Osten | nach Osten |
| der Westen | batı | im Westen | nach Westen |
Şehir nerede diyorsan im, o yöne gidiyorsan nach: Hamburg liegt im Norden. · Wir fahren nach Süden. Bileşik hâlleri de sık geçer: Norddeutschland · Süddeutschland · Ostberlin.
PNG indirHamburg liegt im Norden.
Hamburg kuzeyde.
Hamburg liegt nach Norden.
Yanlış — şehir hareket etmiyor.
Sen sorarsın: dört kalıp yeter
Cümle kurmaya çalışma, kalıbı olduğu gibi kullan. Dördü de kibar ve her yerde işler:
- Entschuldigung, wo ist der Bahnhof? — Affedersiniz, tren garı nerede?
- Entschuldigung, wie komme ich zum Marktplatz? — Meydana nasıl giderim?
- Gibt es hier in der Nähe eine Apotheke? — Buralarda eczane var mı?
- Ist es weit von hier? — Buradan uzak mı?
Cevabı yakalayamadıysan tek cümle seni kurtarır: Können Sie mir das bitte auf der Karte zeigen? — «Haritada gösterebilir misiniz?» Telefonu uzat, iş biter.
Onlar cevaplar: duyacağın on iki cümle
Yol tarifi cevapları hep aynı havuzdan çıkar. Bu tabloyu tanıyorsan cevabın tamamını anlamana gerek kalmıyor — üç kelime yakalamak yetiyor.
| Kalıp | Türkçe |
|---|---|
| Gehen Sie geradeaus. | Düz gidin. |
| Gehen Sie die Straße entlang. | Cadde boyunca gidin. |
| Biegen Sie an der Ecke rechts ab. | Köşeden sağa dönün. |
| Nehmen Sie die zweite Straße links. | İkinci sokaktan sola girin. |
| Gehen Sie bis zur Ampel. | Trafik ışığına kadar gidin. |
| Überqueren Sie die Straße. | Karşıya geçin. |
| Kalıp | Türkçe |
|---|---|
| Es ist gegenüber der Bank. | Bankanın karşısında. |
| Es ist neben der Post. | Postanenin yanında. |
| Es ist zwischen der Bank und der Apotheke. | Banka ile eczanenin arasında. |
| Es ist gleich um die Ecke. | Hemen köşede. |
| Es ist auf der linken Seite. | Sol tarafta. |
| Es sind etwa fünf Minuten zu Fuß. | Yürüyerek beş dakika kadar. |
Kulağını üç kelimeye kur: geradeaus · rechts/links · gegenüber. Bu üçü cevapların neredeyse tamamında geçiyor.
PNG indirİki tuzak
«dönmek» için drehen kullanmak
Sözlük «dönmek» için önce drehen veriyor ama o bir şeyi kendi ekseninde çevirmek demek — anahtar, vida, topaç. Yolda dönmek abbiegen’dir ve ayrılabilen bir fiildir, ab cümlenin sonuna gider.
Drehen Sie an der Ecke rechts.
Yanlış.
Biegen Sie an der Ecke rechts ab.
Köşeden sağa dönün.
rechts · recht · das recht
Tek harf, üç ayrı kelime. Sondaki -s düşünce yön anlamı biter:
| Kelime | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| rechts | sağda · sağa | Die Bank ist rechts. |
| recht haben | haklı olmak | Du hast recht. |
| das Recht | hak · hukuk | Das ist mein Recht. |
| rechte (sıfat) | sağdaki | auf der rechten Seite |
Kimsenin söylemediği kısım: kimin sağı?
Tek başına rechts dersen herkes kendi sağını anlar. Kimin sağı olduğunu söylemek istiyorsan von eklenir — ve arkası Dativ olur.
Die Post ist rechts von der Kirche.
Postane kilisenin sağında.
Der Stuhl steht links von mir.
Sandalye benim solumda.
Resmî tariflerde ve tabelalarda ise sıfat hâli geçer: auf der rechten Seite — «sağ tarafta». Burada rechten artık bir sıfattır, çekim eki almıştır.
Kısaca: rechts = benim sağım · rechts von X = X’in sağı · auf der rechten Seite = sağ taraf. Yol tarifinde karışan tam olarak bu üçü.
Az önce öğrendiklerin
Gehen Sie die Straße ___ .
Cevabı gör
entlang. Yol tarifinde sıkça duyulan bir ifadedir: die Straße entlang (cadde boyunca).
«Die Apotheke ist auf der rechte Seite.» cümlesi doğrudur.
Cevabı gör
Yanlış. auf der rechten Seite olmalıdır. Burada rechten sıfat olduğu için çekim eki alır.
Hangisi «haklısın» demek?
Cevabı gör
Du hast recht. Sondaki -s düştüğünde yön anlamı biter. Du bist rechts «sağdasın» demektir.
Bu hafta ne yapacaksın
Yol tarifi dinleme becerisidir; okuyarak oturmuyor. Bir hafta boyunca günde bir kez şunu yap:
- Haritada evinden bir yere bak, tarifi Almanca sesli anlat: geradeaus, dann an der Ecke links…
- Bulunduğun odayı anlat: Der Tisch ist rechts von mir, das Fenster ist vorne.
- Bir Alman şehrini pusulayla yerleştir: Hamburg liegt im Norden, München im Süden.
- Sonuncu adım: birine sorar gibi kalıbı yüksek sesle söyle — Entschuldigung, wie komme ich zum Bahnhof?
Hedef akıcı cevap vermek değil; karşındaki tarifi verirken üç kelimeyi yakalamak. Onu yakaladığın gün bu konu bitmiş demektir.
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- Tarifin dört taşı
links · rechts · geradeaus · an der Ecke. Emir kipiyle: Gehen Sie geradeaus, dann links.
Biegen Sie an der Ecke rechts ab.
- Konum: liegt · ist · gegenüber
Hamburg liegt im Norden. · Die Post ist rechts von der Kirche. · gegenüber dem Bahnhof (karşısında, Dativ).
Die Apotheke ist rechts.
- Sormak: Entschuldigung + wo
Entschuldigung, wo ist …? · Wie komme ich zum/zur …?
Wie komme ich zum Bahnhof?
- recht iki dünyada yaşar
rechts = sağda; Du hast recht = haklısın. Sondaki s'ye dikkat.
Du hast recht.
Biegen Sie rechts.
Biegen Sie rechts ab.
Fiil abbiegen; ayrılan parça sona.
gegenüber den Bahnhof
gegenüber dem Bahnhof
gegenüber Dativ ister.
Hamburg liegt in Norden.
Hamburg liegt im Norden.
Yön adları artikellidir: im Norden · im Süden.
Du hast rechts. (haklısın demek isterken)
Du hast recht.
rechts yön, recht haklılık.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Eczane sağda. →
Köşeden sağa dönün. →
Hamburg kuzeyde. →
der Norden = kuzey
Postane kilisenin sağında. →
Hangisi «haklısın» demek?
«Düz gidin» hangisi?
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
Yönler ve yol tarifi cep kartı
Konunun tamamı tek sayfada. Telefonuna indir, sınavdan önce bir bakışta geçir.
Bu kuralı hikâyede gör
Bu yapı şu metinlerde geçiyor
