Şu an: iki grup, iki davranış
«Fiil ikinci yuvada durur» kuralını biliyorsan bu sayfa o yuvaya kimin girip kimin girmediğini anlatıyor.
KısayolBağlaç yuva işgal ediyorsa özne fiilin arkasına düşer. und · aber · denn yuva işgal etmez; deshalb · trotzdem · dann eder.
Almanca cümlenin tek yasası şuydu: çekilmiş fiil ikinci yuvada durur. Bağlaçlar bu yasayla üç farklı ilişki kuruyor ve grupların adı bu ilişkiden geliyor.
- Position 0 und · aber · oder · denn · sondern YUVAYI İŞGAL ETMEZ · SIRA DEĞİŞMEZ
- Position 1 deshalb · trotzdem · dann · sonst İLK YUVAYI ALIR · ÖZNE DEVRİLİR
- Nebensatz weil · dass · wenn · obwohl YAN CÜMLE · FİİLİ SONA GÖNDERİR
Üçüncü kutu bu sayfanın konusu değil — o yan cümleler sayfasında duruyor. Burada yalnız iki ana cümleyi birleştiriyoruz.
Pozisyon 0: hiçbir şeyi bozmayan beşli
Bunlar en kolay bağlaçlar ve Türkçeden gelen sezgin burada doğru çalışıyor. Bağlaç sıfırıncı yuvada oturuyor, yani sayılmıyor; arkasından cümle sıfırdan başlıyor gibi devam ediyor.
| Bağlaç | Türkçesi | Örnek |
|---|---|---|
| und | ve | Ich koche und er deckt den Tisch. |
| aber | ama | Ich bin müde, aber ich komme mit. |
| oder | veya | Wir gehen ins Kino oder wir bleiben hier. |
| denn | çünkü | Ich komme nicht, denn ich bin krank. |
| sondern | bilakis / -ma, … | Nicht heute, sondern morgen. |
Her satırda bağlaçtan sonra özne geliyor, fiil onun arkasında. Yani cümle bozulmuyor. Bu beşliyi ezberlemenin kolay yolu: «und aber oder denn sondern» — tek nefeste söylenir, bir hafta içinde oturur.
PNG indirdenn bu grubun en değerli üyesi. Anlamı weil ile birebir aynı — «çünkü» — ama cümleyi bozmuyor. Konuşurken takıldığında sığınacağın kelime bu.
Ich komme nicht, denn ich bin krank.
Gelmiyorum, çünkü hastayım. — sıra normal.
Ich komme nicht, weil ich krank bin.
Aynı anlam ama fiil sona gitti.
İkisi de doğru. Yazarken weil daha iyi durur, konuşurken denn hayat kurtarır. Sınavda ikisini de kullanabilmen gerekiyor.
sondern: Türkçede karşılığı olmayan «ama»
aber ve sondern ikisi de «ama» diye çevriliyor ve bu çeviri yanıltıyor. Aralarındaki fark çok net bir kurala bağlı.
| Bağlaç | Ne zaman | Örnek |
|---|---|---|
| aber | iki şey de doğru, aralarında karşıtlık var | Das Auto ist alt, aber gut. — Eski ama iyi. |
| sondern | birincisi olumsuz, ikincisi onun yerini alıyor | Das Auto ist nicht alt, sondern neu. — Eski değil, yeni. |
Kestirme kural: önce nicht ya da kein varsa sondern, yoksa aber. Türkçede bu farkı «değil… bilakis» diye kurarız ama günlük konuşmada söylemeyiz — o yüzden Almancada atlanıyor.
PNG indirIch trinke keinen Kaffee, sondern Tee.
Kahve değil, çay içiyorum.
Ich trinke keinen Kaffee, aber Tee.
Almanca kulağa yanlış geliyor.
nicht … sondern ikilisini olumsuzluk sayfasıyla birlikte oku: nicht’in cümlede nereye girdiğini bilmeden bu kalıbı doğru kuramıyorsun.
Pozisyon 1: cümleyi deviren grup
İkinci grup aslında bağlaç değil, zarf. Ve zarf olduğu için cümlenin ilk yuvasına oturuyor. Yuva dolduğu an fiil ikinci sırada kalmak zorunda olduğundan özne fiilin arkasına düşüyor.
| Kelime | Türkçesi | Örnek | Sıra |
|---|---|---|---|
| deshalb | bu yüzden | Ich bin krank. Deshalb komme ich nicht. | devrildi |
| deswegen | bu yüzden | Deswegen bleibe ich zu Hause. | devrildi |
| trotzdem | buna rağmen | Es regnet. Trotzdem gehe ich raus. | devrildi |
| dann | sonra | Ich esse. Dann gehe ich schlafen. | devrildi |
| danach | ondan sonra | Danach trinken wir Kaffee. | devrildi |
| sonst | yoksa | Beeil dich, sonst kommen wir zu spät. | devrildi |
| außerdem | ayrıca | Außerdem habe ich keine Zeit. | devrildi |
Yedisinde de aynı şey oluyor: kelime → fiil → özne. Bu diziliş bir kez kulağına yerleşince düşünmeden kurarsın.
PNG indir«deshalb ich komme nicht» — grubu karıştırmak
A2’de en çok yapılan hata. deshalb’ı denn gibi kullanmak, yani arkasından özne getirmek. Almanca kulağı bunu anında yakalar.
Deshalb ich komme nicht.
Yanlış.
Deshalb komme ich nicht.
Bu yüzden gelmiyorum.
Kontrol yöntemi: deshalb’ı sil ve cümleyi tek başına oku. Ich komme nicht — fiil ikinci. Şimdi deshalb’ı başa koy: yuva doldu, fiil hâlâ ikinci olmalı, o yüzden özne kayıyor.
İki grup yan yana: aynı anlamı üç şekilde kurmak
Aynı sebep-sonuç ilişkisini üç ayrı bağlaçla kurabilirsin ve üçünde de cümle başka türlü diziliyor. Bunu bir kez tabloda gördüğünde sistem oturuyor:
| Bağlaç | Grup | Cümle |
|---|---|---|
| denn | Pozisyon 0 | Ich komme nicht, denn ich bin krank. |
| weil | yan cümle | Ich komme nicht, weil ich krank bin. |
| deshalb | Pozisyon 1 | Ich bin krank, deshalb komme ich nicht. |
Dikkat: deshalb cümlenin mantığını da çeviriyor. denn/weil «gelmiyorum ← çünkü hastayım» der, deshalb «hastayım → o yüzden gelmiyorum» der. Sebep ile sonuç yer değiştiriyor.
PNG indirKarşıtlık için de aynı üçlü var ve mantığı birebir aynı:
| Bağlaç | Grup | Cümle |
|---|---|---|
| aber | Pozisyon 0 | Es regnet, aber ich gehe raus. |
| obwohl | yan cümle | Ich gehe raus, obwohl es regnet. |
| trotzdem | Pozisyon 1 | Es regnet, trotzdem gehe ich raus. |
Bu altı satır A2 yazılı sınavının belkemiği. Sınavda «aynı cümleyi başka bağlaçla kur» diye sorulan tam olarak budur.
PNG indirKimsenin söylemediği kısım: und cümleyi kısaltır
Ders kitapları und’u «ve» diye geçiştirir. Gerçekte Almanca und’la birlikte tekrar eden özneyi düşürür — ve bunu yapmayan cümle acemi durur.
Ich stehe auf und ich gehe ins Bad.
Doğru ama ağır — özne iki kez.
Ich stehe auf und gehe ins Bad.
Kalkıyorum ve banyoya gidiyorum. — doğal olan bu.
Kural: iki cümlenin öznesi aynıysa, ikincisinde özneyi düşürebilirsin. Özne değişiyorsa düşüremezsin.
Ich koche und er deckt den Tisch.
Özne değişti — düşürülmez.
Aynı kısaltma aber · oder ile de çalışır, ama denn ile çalışmaz: denn’den sonra özne zorunludur.
Ich komme nicht, denn ich bin krank.
Özne düşürülemez.
Ich komme nicht, denn bin krank.
Yanlış.
Az önce öğrendiklerin
O gelmiyor, aksine evde kalıyor. Er kommt nicht, ___ er bleibt zu Hause.
Cevabı gör
sondern — Olumsuz bir ifadeyi çürütüp aksini söylerken sondern kullanılır.
und bağlacından sonra fiil her zaman hemen cümlenin başında (2. sırada) gelir.
Cevabı gör
Yanlış. und sıfırıncı pozisyondadır, yani cümlenin dizilimini bozmaz. Ondan sonra özne gelmelidir.
Ich bin krank. Deshalb ___ nicht.
Cevabı gör
komme ich. deshalb ilk yuvayı işgal eder; fiil ikinci sırada kalmak zorunda olduğu için özne arkaya düşer.
Bu hafta ne yapacaksın
Bu konu tek cümleyi üç kez yazarak oturuyor. Beş dakikalık günlük alıştırma:
- Günden bir sebep-sonuç cümlesi seç: «Yorgundum, o yüzden erken yattım.»
- denn ile kur: Ich bin früh ins Bett gegangen, denn ich war müde.
- weil ile kur — fiil sona gitsin: …, weil ich müde war.
- deshalb ile kur — özne devrilsin: Ich war müde, deshalb bin ich früh ins Bett gegangen.
- Aynı üçlüyü karşıtlık için tekrarla: aber · obwohl · trotzdem.
Sırada yan cümleler var: fiili sona gönderen bağlaçların tamamı ve wenn · wann · als üçlüsünün farkı.
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- Sıfır konum: und · oder · aber · denn
Bu dördü cümle sırasını hiç bozmaz: arkalarından özne + fiil normal düzeninde gelir.
Ich komme nicht, denn ich bin krank.
- Birinci konum: deshalb · trotzdem · dann
Bunlar cümlenin birinci sırasını doldurur; fiil hemen arkalarına gelir, özne fiilin arkasına düşer.
Ich bin krank. Deshalb komme ich nicht.
- sondern yalnız olumsuzdan sonra
sondern «değil, tersine» anlamı taşır ve ancak olumsuz bir cümleyi düzeltir: nicht X, sondern Y. Düz zıtlıkta aber kullanılır.
Ich trinke keinen Kaffee, sondern Tee.
- weil fiili sona atar, denn atmaz
İkisi de sebep söyler ama weil yan cümle kurar (fiil sonda), denn ana cümle bırakır (fiil ikinci). Fiilin yeri hangisinin kullanıldığını ele verir.
…, weil ich krank bin. · …, denn ich bin krank.
Deshalb ich komme nicht.
Deshalb komme ich nicht.
deshalb birinci sırayı doldurur; fiil ikinci sıraya geçer.
Ich trinke keinen Kaffee, aber Tee.
Ich trinke keinen Kaffee, sondern Tee.
Olumsuzu düzeltip doğrusunu veren bağlaç sondern'dir.
Ich komme nicht, denn ich krank bin.
Ich komme nicht, denn ich bin krank.
denn yan cümle kurmaz; fiil yerinde kalır.
Es regnet, trotzdem ich gehe raus.
Es regnet, trotzdem gehe ich raus.
trotzdem de birinci sırayı doldurur: arkasından fiil gelir.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Ich bin krank. Deshalb nicht.
Hastayım. Bu yüzden gelmiyorum.
Ich komme nicht, denn krank.
Gelmiyorum, çünkü hastayım.
Ich trinke keinen Kaffee, Tee.
Kahve içmiyorum, çay içiyorum.
Hangisi doğru?
Ich stehe auf und ins Bad.
Kalkıyorum ve banyoya gidiyorum.
Ich lerne Deutsch, ich in Berlin arbeiten will.
Berlin’de çalışmak istediğim için Almanca öğreniyorum.
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
Bağlaçlar çalışma kağıdı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
Bu kuralı hikâyede gör
Bu yapı şu metinlerde geçiyor
