Tek kural: aus her zaman Dativ
Kısayolaus, içeriden dışarı demektir. Kapalı bir yerin içindeydin, çıktın: aus dem Haus.
Türkçedeki -den / -dan ekinin karşılıklarından biri. Ama tek karşılığı değil — «-den» aynı zamanda von da olabiliyor ve asıl karışan yer orası. Önce aus’un kendi işlerini oturtalım.
aus kaynaşmaz: aus dem her zaman iki kelimedir. Konuşurken «ausm» duyabilirsin ama yazıda yeri yoktur.
aus’un dört işi
| İş | Türkçesi | Örnek |
|---|---|---|
| 1 · İçeriden çıkmak | -den (çıkarak) | Er kommt aus dem Zimmer. Odadan çıkıyor. |
| 2 · Köken | -li, -lı | Ich komme aus Ankara. Ankaralıyım. |
| 3 · Malzeme | -den yapılmış | Der Tisch ist aus Holz. Masa ahşap. |
| 4 · Sebep | -den dolayı | Er schwieg aus Angst. Korkudan sustu. |
3 ve 4’te artikel düşer: aus Holz · aus Gold · aus Angst · aus Liebe. Belirli bir ahşaptan değil, «ahşaptan» diyorsun.
PNG indir- Ich komme aus der Türkei. Türkiyeliyim. köken · artikelli ülke
- Sie kommt aus Deutschland. Almanyalı. köken · artikelsiz ülke
- Nimm das Brot aus dem Ofen. Ekmeği fırından çıkar. içeriden çıkış
- Der Ring ist aus Gold. Yüzük altın. malzeme · artikelsiz
- Ich habe es aus Versehen gemacht. Yanlışlıkla yaptım. donmuş kalıp
- Er lernt Deutsch aus Liebe. Aşkından Almanca öğreniyor. sebep
Ülke söylerken: artikelli olanlar
Ülkelerin çoğu Almancada artikelsizdir: Deutschland, Frankreich, Italien, Spanien. Bunlarda aus doğrudan isme bağlanır. Ama küçük bir grup ülke artikel taşır — ve Türkiye o gruptadır.
| Ülke | Artikel | «…lıyım» |
|---|---|---|
| Türkiye | die Türkei | aus der Türkei |
| İsviçre | die Schweiz | aus der Schweiz |
| İran | der Iran | aus dem Iran |
| Irak | der Irak | aus dem Irak |
| ABD | die USA (çoğul) | aus den USA |
| Almanya | — yok — | aus Deutschland |
Artikelli ülkeler yön söylerken de farklı davranır: nach Deutschland ama in die Türkei. Bu ayrımın tamamı nach edatı sayfasında.
PNG indirIch komme aus Türkei.
die Türkei artikellidir
Ich komme aus der Türkei.
Türkiyeliyim.
aus mu von mu — sistemin tamamı
Kısayolİçindeysen aus, yanındaysan von. Kapalı mekândan çıkıyorsan aus; kişiden, kurumdan ya da bir noktadan geliyorsan von.
Türkçe ikisini de «-den» diye söylüyor, o yüzden ayrım görünmez oluyor. Ama Almancada bu bir çift değil, üçlü bir sistem: gitmek · bulunmak · gelmek. Aşağıdaki tablo Almancanın en çok işine yarayacak tablolarından biri — üç satırı ezberlersen altı edatı birden çözersin.
| Ne ile | GİTMEK → | BULUNMAK · | GELMEK ← |
|---|---|---|---|
| Kişi / kurum doktor, anne, berber | zum Arzt | beim Arzt | vom Arzt |
| Kapalı mekân sinema, mutfak, okul | ins Kino | im Kino | aus dem Kino |
| Şehir / ülke Berlin, Almanya | nach Berlin | in Berlin | aus Berlin |
Satırı seç, sütunu seç, edat çıkar. Öğrencilerin «hangi edat gelecek» diye takıldığı yerlerin çoğu bu üç satırın içinde.
PNG indirIch komme aus dem Büro.
Ofisten (odadan) çıkıyorum.
Ich komme vom Arzt.
Doktordan geliyorum.
Tuzaklar
aus Türkei
Sınıflarda en sık duyulan hata bu. Türkçede ülke adı artikel almadığı için Almancada da almayacağı sanılıyor — ama die Türkei artikelli ülkelerden biri.
Ich bin aus Türkei.
artikel düştü
Ich bin aus der Türkei.
Türkiyeliyim.
aus dem Holz
Malzemeyi günlük Almancada aus ile söylersin ve artikel koymazsın. von Holz yanlış değil ama eski ve kitabîdir — bugün yalnız ein Herz von Stein gibi kalıplarda yaşar.
Die Tür ist aus dem Holz.
malzemede artikel düşer
Die Tür ist aus Holz.
Kapı ahşap.
aus die Schweiz
Artikeli hatırlamak yetmiyor — aus Dativ istediği için artikelin de Dativ’e dönmesi gerekiyor: die → der.
Er kommt aus die Schweiz.
aus → Dativ → der
Er kommt aus der Schweiz.
İsviçreli.
Az önce öğrendiklerin
Der Tisch ist ___ Holz.
Cevabı gör
aus. Bir şeyin hangi malzemeden yapıldığını söylerken aus kullanılır ve artikel düşer.
«Ich komme aus Türkei.» cümlesi doğrudur.
Cevabı gör
Yanlış. Türkiye artikelli bir ülkedir (die Türkei) ve aus her zaman Dativ istediği için artikel der olmalıdır: aus der Türkei.
Doktordan geliyorum.
Cevabı gör
Ich komme vom Arzt. — vom Arzt. Kişi ve kurumlarda üçlü sistem zu → bei → von’dur. aus dem Arzt «doktorun içinden» demek olurdu.
Diğer Dativ edatları
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- Memleket aus ile
Ich komme aus der Türkei · aus Izmir. Artikelli ülkelerde artikel Dativ'e girer: aus der Schweiz.
Ich komme aus der Türkei.
- İçinden çıkan her şey aus
Fırından ekmek, çantadan para, sinemadan insan — kapalı bir şeyin içinden dışarı: aus + Dativ.
Nimm das Brot aus dem Ofen.
- Malzeme aus + artikelsiz
aus Holz · aus Leder · aus Glas — neyden yapıldığı söylenirken artikel düşer.
Der Tisch ist aus Holz.
- Kişiden dönüş von ister
vom Arzt · von Anna · von der Arbeit — kişi ve faaliyetten dönüşte aus kullanılmaz.
Ich komme vom Arzt.
Ich komme aus dem Arzt.
Ich komme vom Arzt.
Doktor bir mekân değil kişidir; dönüş von ile.
Der Tisch ist aus dem Holz.
Der Tisch ist aus Holz.
Malzemede artikel yoktur.
Er kommt aus Schweiz.
Er kommt aus der Schweiz.
Artikelli ülkelerde artikel kalır ve Dativ olur.
Ich komme von der Türkei.
Ich komme aus der Türkei.
Memleket ve köken aus ile söylenir; von burada yanlış.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Türkiyeliyim.
kommen aus = -li olmak, -den gelmek
Masa ahşap.
Doktordan geliyorum.
Ekmeği fırından çıkar.
Yanlışlıkla yaptım.
Er kommt aus Schweiz.
İsviçre’den geliyor.
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
aus cep kartı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
