Tek kural: bei her zaman Dativ
Kısayolbei’den sonra asla Akkusativ gelmez. bei mich diye bir şey yoktur — bei mir.
Almancada birçok edat duruma göre bazen bir hâli, bazen ötekini ister. bei o gruba girmez: tek hâli vardır ve o Dativ’dir. Yani bei gördüğün anda arkasından ne geleceği bellidir, düşünmene gerek kalmaz.
| Dativ biçimi | bei ile | |
|---|---|---|
| maskulin der Mann | dem Mann | bei dem Mann → beim Mann |
| feminin die Frau | der Frau | bei der Frau |
| neutrum das Kind | dem Kind | bei dem Kind → beim Kind |
| çoğul die Eltern | den Eltern | bei den Eltern |
Hâl tablosunun tamamı hâller sayfasında. Burada yalnız Dativ sütunu işine yarıyor.
PNG indir- bei mir · bei dir · bei ihm · bei ihr
- bei uns · bei euch · bei ihnen · bei Ihnen
- Aynı sıra mit · von · zu · aus · nach · seit için de aynen geçerli; seyrek kullanılan außer · gegenüber da öyle — bir kere ezberlersin, dokuz Dativ edatının hepsinde kullanırsın.
Kaynaşma yalnız bir yerde olur: bei dem → beim. bei der kaynaşmaz, bei den kaynaşmaz. Yani günlük dilde beim Arzt dersin ama bei der Arbeit tam hâliyle kalır.
bei’nin beş işi
Sözlük «yanında» diye çevirir, sonra öğrenci her «yanında»ya bei koyar ve cümle bozulur. bei’nin gerçekte beş ayrı işi var; hangisinde olduğunu bilirsen çeviriye ihtiyacın kalmaz.
| İş | Ne zaman | Örnek |
|---|---|---|
| 1 · Birinin evinde | Arkasından kişi gelir | Ich wohne bei meiner Oma. Babaannemde oturuyorum. |
| 2 · İşyeri | Kimin için çalışıyorsun | Ich arbeite bei Siemens. Siemens’te çalışıyorum. |
| 3 · Bir işin sırasında | Arkasından eylem gelir | Beim Essen spricht man nicht. Yemek yerken konuşulmaz. |
| 4 · Hava, durum, koşul | «…olduğunda» anlamı | Bei Regen bleibe ich zu Hause. Yağmurda evde kalırım. |
| 5 · Yakınında | Şehir/yer için, «civarında» | Potsdam liegt bei Berlin. Potsdam Berlin’in yakınında. |
Beşinin ortak noktası: hiçbirinde hareket yok. bei durduğun yeri anlatır, gittiğin yeri değil. Gitmek varsa edat zu olur — bir sonraki bölüm tam olarak bunu ayırıyor.
PNG indir- Ich bin beim Arzt. Doktordayım. 1 · kişi
- Er arbeitet bei der Post. Postanede çalışıyor. 2 · işyeri
- Beim Kochen höre ich Musik. Yemek yaparken müzik dinlerim. 3 · eylem sırasında
- Bei diesem Wetter gehe ich nicht nach draußen. Bu havada dışarı çıkmam. 4 · koşul
- Hast du Geld bei dir? Üzerinde para var mı? kalıp · yanında taşımak
- Bei mir ist alles gut. Bende her şey yolunda. kalıp · «benim tarafımda»
bei mi zu mu — asıl karışan yer
Kısayolzu yolda olmaktır, bei varmış olmaktır. Fiile bak: gehen/kommen/fahren → zu · sein/bleiben/wohnen/arbeiten → bei.
İkisi de Dativ ister, ikisi de kişiyle kullanılır — bu yüzden Türk öğrencide en sık karışan çift budur. Ama aralarındaki fark gramer değil mantık: biri yön, öbürü konum.
Ich gehe zum Arzt.
Doktora gidiyorum. (yoldayım)
Ich bin beim Arzt.
Doktordayım. (vardım)
Ich komme zu dir.
Sana geliyorum.
Ich bin bei dir.
Sendeyim.
| Türkçe | Yön → zu | Konum → bei |
|---|---|---|
| doktor | zum Arzt gehen | beim Arzt sein |
| babaanne | zu meiner Oma fahren | bei meiner Oma sein |
| berber | zum Friseur gehen | beim Friseur sein |
| biz | zu uns kommen | bei uns bleiben |
Türkçe bu farkı hâl ekiyle çözüyor: doktora / doktorda. Almanca aynı işi edatla çözüyor. Yani aslında Türkçedeki -a/-da ayrımını biliyorsun; sadece hangi kelimeye bağlanacağı değişiyor.
PNG indirbei mi mit mi — ikisi de doğru, anlam farklı
Bu ikisinde biri yanlış değil. İkisi de kurulabilir ve iki ayrı şey söyler — bu yüzden yanlış seçim düzeltilmez, sadece istemediğin şeyi söylemiş olursun.
Ich wohne bei meinen Eltern.
Ailemin evinde oturuyorum. (ev onların)
Ich wohne mit meinen Eltern zusammen.
Ailemle birlikte oturuyorum. (ev ortak)
bei = onun mekânında. mit = onunla beraber. Bir yer sahibi varsa bei, sadece beraberlik varsa mit.
Gestern war ich bei ihm.
Dün onun evindeydim.
Gestern war ich mit ihm im Kino.
Dün onunla sinemadaydım.
Türkçe «-de» tuzağı: bei · in · an
Türkçede tek bir ek her şeyi görüyor: okulda, doktorda, durakta, masada. Almanca bunları üçe ayırıyor ve seçimi yanlış yapınca cümle anlaşılır ama yabancı duyulur.
| Almanca | Ne zaman | Örnek |
|---|---|---|
| bei | Arkasında insan ya da insan gibi düşünülen kurum var | beim Arzt · bei Herrn Yılmaz · beim Bäcker |
| in | Bir mekânın içindesin | in der Schule · in der Küche · im Bus |
| an | Bir noktaya/kenara değiyorsun | an der Haltestelle · am Fenster · am Tisch |
in ve an iki yüzlü edatlardır: konum sorulunca Dativ, yön sorulunca Akkusativ alırlar. Dokuzunun tamamı wo? / wohin? sayfasında.
PNG indirIch bin bei der Schule.
«Okuldayım» değil: «okulun yakınındayım» demektir — içinde değil
Ich bin in der Schule.
Okuldayım. (binanın içinde)
Tuzaklar
bei mich
En sık yapılan hata. bei’nin Akkusativ biçimi yok; ne söylersen söyle arkasından Dativ gelir.
Bleib heute bei mich.
bei → Dativ olmalı
Bleib heute bei mir.
Bugün bende kal.
«bei» ile gitmeye çalışmak
Türkçede «doktora gidiyorum» derken kelime yine «doktor» olduğu için öğrenci aynı edatta kalıyor. Ama hareket varsa edat değişmek zorunda.
Ich gehe beim Arzt.
gehen → yön → zu gerekir
Ich gehe zum Arzt.
Doktora gidiyorum.
bei der → «beir» diye kaynaştırmak
beim var diye her artikelin kaynaşacağı sanılıyor. Almancada bei yalnız dem ile kaynaşır; feminin ve çoğulda tam yazılır.
Ich bin beir Arbeit.
böyle bir kelime yok
Ich bin bei der Arbeit.
İşteyim.
bei Herr Müller
Herr zayıf çekimli bir isimdir: Nominativ dışında -n alır. bei Dativ istediği için Herrn olur.
Ich war bei Herr Müller.
Dativ → Herrn
Ich war bei Herrn Müller.
Bay Müller’deydim.
Az önce öğrendiklerin
Ich arbeite ___ Siemens.
Cevabı gör
bei. Bir şirkette, işverenin yanında çalışıldığını belirtmek için bei kullanılır.
«Ich gehe beim Arzt.» cümlesi doğrudur.
Cevabı gör
Yanlış. bei konum (orada olma) bildirir. Gitmek (hareket) söz konusu olduğunda zu kullanılmalıdır: Ich gehe zum Arzt.
___ Wetter gehe ich nicht nach draußen. (bu havada)
Cevabı gör
Bei diesem Wetter. das Wetter neutrumdur, Dativ’de diesem olur. bei burada koşul anlatıyor: «…olduğunda».
Diğer Dativ edatları
Dokuz Dativ edatının hepsi aynı zamir listesini kullanır. Birini oturttuysan diğerlerinde yalnız anlam öğreneceksin, tablo aynı kalıyor.
Testten önce bunları bil
Konunun çekirdeği üç satırda, altında Türkçeden çevirirken en sık düşülen yerler.
- bei = kişinin/kurumun yanında
beim Arzt · bei mir · bei meinen Eltern — birinin yanında ya da evinde olmak. Hep Dativ.
Ich wohne bei meinen Eltern.
- Şirkette çalışmak bei ile
Ich arbeite bei Siemens · bei einer Bank. Şirket adı artikelsizse çıplak kalır.
Ich arbeite bei Siemens.
- bei koşul ve eşzamanlılık anlatır
bei Regen (yağmurda) · bei diesem Wetter (bu havada) · beim Essen (yemek yerken).
Beim Essen telefoniere ich nicht.
- Bina içi in, kişi yanı bei
in der Schule (binada) ama beim Lehrer (öğretmenin yanında). Mekân mı kişi mi — ayrım bu.
Ich bin in der Schule. · Ich bin beim Arzt.
Ich bin im Arzt.
Ich bin beim Arzt.
Doktor kişidir; yanında olmak bei ister.
Ich arbeite in Siemens.
Ich arbeite bei Siemens.
İşveren bei alır; in ancak binayı kasteder.
Mit diesem Wetter gehe ich nicht nach draußen.
Bei diesem Wetter gehe ich nicht nach draußen.
Koşul bei ile kurulur.
Im Essen telefoniere ich nicht.
Beim Essen telefoniere ich nicht.
«…-erken» kalıbı beim + Infinitiv-isimdir.
Cümleyi kendin diz
Kelimelere dokun, doğru sırayla yerleştir. Almancanın en zor kısmı burası — ve seçenek şıkkı yok, cümleyi sen kuruyorsun.
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
-
kelimelere dokun
Kendini dene
Cevaba dokun — neden öyle olduğunu birlikte görelim.
Doktordayım.
Bleib heute . (bende kal)
bleiben = kalmak
Siemens’te çalışıyorum.
Ich bin Arbeit.
İşteyim.
Ailemin evinde oturuyorum.
Wetter gehe ich nicht nach draußen. (bu havada)
das Wetter = hava
Alıştırma bitti — –
Konuyu bitirmek için tam testi çöz: %60 alırsan günlük defterine «konu bitti» diye yazılır ve seviye yolunda işaretlenir.
0/6 · soru cevaplandı
Bu konuya notun
Aklında kalsın istediğin kuralı, örneği ya da soruyu yaz. Kendiliğinden kaydedilir ve Panom'da toplanır.
bei cep kartı
Bu sayfanın tamamı — tablolar, tuzaklar, örnekler — tek PDF. İndir, yazdır, sınavdan önce üstünden geç.
