Almanca resmî yazı: altı kutuluk form

Şu an: altı kutuyu çiz, sonra doldur

KısayolResmî yazıya cümleyle değil iskeletle başla: Betreff · Anrede · Grund · Problem · Forderung · Gruß. Altı kutunun beşi her yazıda aynı; gerçekten düşüneceğin tek yer kutu 4 (sorun) ve kutu 5 (talep).

Almanya’da yazman gereken bir yazı var ve haftalardır erteliyorsan, sorun Almancan değil. Boş sayfaya bakıp «nasıl başlasam» diye düşünüyorsun — oysa Almanca resmî yazı bir kompozisyon değil. Yazı değil, form dolduruyorsun. Kutuları bilen herkes yazıyor.

Bunu Türkçede zaten yapıyorsun: dilekçe de bir formdur

Türkiye’de bir dilekçe yazarken cümle icat etmiyorsun: konu · ilgili makama · durumu anlat · gereğini arz ederim. Kalıp hazır, sen sadece ortadaki bilgiyi değiştiriyorsun. Almanca resmî yazı birebir bu. Fark tek: kalıpları henüz bilmiyorsun. Öğrenmesi bir akşam, kullanması ömür boyu.

Ve tek yazı öğrenmiyorsun. Aynı iskelet dört işi görür: ev sahibine şikâyet, aboneliği iptal, randevuyu erteleme, faturaya itiraz. Değişen yalnız kutu 4 ve kutu 5. B1 sınavlarının yazma bölümünde de çoğu zaman resmî ya da yarı resmî bir mektup veya e-posta istenir — yani sınavdaki iş de bu iskelet.

Genel kural bu: Türkçe resmî dilin süslü kalıplarını («arz ederim», «müsaadelerinize») Almancaya taşıma. Alman resmî dili kısa ve düz yazılır; nezaketi süsten değil, fiilin kipinden gelir (aşağıda, kutu 5).

Tablo: kutu 1 · 2 · 3 hiç değişmez

İlk üç kutu her yazıda aynı. Burada düşünme — ezberle, bitir.

Kâğıt mektubun düzeni de sabit (DIN 5008): sol üstte gönderen, altında alıcının adresi, sağda tarih — çoğu zaman yerle birlikte (Köln, 20.08.2026) — sonra kalın yazılmış konu satırı. Konu satırının başına «Betreff:» kelimesini yazmak artık gerekmez; satırın kalın olması yeter. Yazarsan hata sayılmaz, ama eski usuldür. E-postada konu zaten kendi alanına girer.

Kutu 4: tarih ver, kanıt ver, duygu verme

Kutu 4’te sorunu anlatıyorsun — ama bir memurun işleme alabileceği biçimde. Onun işine yarayan üç şey var: ne zamandan beri, daha önce haber verdin mi, sonuç ne oldu.

Gramer notu: seit Dativ ister ve tarih sıra sayısıyla okunur — seit dem 5. August sesli okunurken seit dem fünften August olur. Aynı şekilde am 10. August = am zehnten August. Rakamın arkasındaki nokta Almancada «-inci» demektir; onu unutursan tarih sıradan bir sayıya döner.

Kanıtın varsa adını koy: fotoğraf, önceki e-postanın tarihi, faturanın numarası. E-postada tek cümle yeter: Die Fotos finden Sie im Anhang. — «Fotoğrafları ekte bulabilirsiniz.» Kısa bir cümle, ama yazının ağırlığını değiştirir.

Kutu 5: ne istediğini yazmazsan yazı boştur

Bu, yazının kalbi. Sorunu mükemmel anlatıp talebi yazmazsan okuyan kişi «bilgi için teşekkürler» der ve dosyayı kapatır. Talep iki şey söyler: ne istediğini ve ne zamana kadar istediğini.

Bu kutuyu iki gramer aleti taşıyor. Birincisi zu’lu mastar: Ich bitte Sie, … zu … kalıbında fiil sona gider ve önüne zu alır. Ayrılabilen fiilde zu araya girer: zurückzahlen → Ich bitte Sie, mir die Kaution zurückzuzahlen. İkincisi Konjunktiv II: Ich wäre Ihnen dankbar, wenn Sie … könnten. — iki fiil de geri çekilmiş, rica yumuşamış.

Ve bir satır herkesi atlıyor: süre ver. Tarihsiz talep cevapsız kalır. bis zum 30. August — gerçek hayatta işi yürüten, sınavda «talep net mi» sorusunu kapatan tek ifade.

Kutu 6 ve Almanın ilk gördüğü üç hata

Kapanış tek satır: Mit freundlichen Grüßen, altına adın (kâğıtta arada ıslak imza). İşin kolay kısmı bu. Zor kısmı, Türklerin en sık yaptığı üç yazım hatası — üçü de Alman okurun ilk bakışta gördüğü yerde.

Üç hatanın üçü de tek satırda görünür — ve tek satırda düzelir:

Aynı iskelet, dört iş: yalnız kutu 4 ve 5 değişir

İskeleti bir kere kurdun mu, Almanya’daki resmî yazıların neredeyse hepsi aynı kalıptan çıkar. Aşağıdaki dört işte kutu 1, 2, 3 ve 6 aynı; değişen yalnız ortadaki iki kutu.

Kimsenin söylemediği kısım: sınavda puanı kapsam getirir

Sınavda puanı güzel Almanca getirmiyor. Yazma görevinde ne yazman gerektiği maddeler hâlinde verilir (Inhaltspunkte ya da Leitpunkte) ve değerlendirmenin ilk ölçütü şudur: her madde cevaplandı mı? Dört maddeli bir görevde üçünü mükemmel yazıp birini atlayan puan kaybeder; dördünü basit cümlelerle yazan geçer.

İkinci söylenmeyen şey: kibarlık bir kelime değil, bir kip. Aynı talebi üç ayrı sıcaklıkta yazabilirsin: Bitte antworten Sie mir. (düz, kabul edilir) · Könnten Sie mir bitte antworten? (kibar) · Ich wäre Ihnen dankbar, wenn Sie mir antworten könnten. (en kibarı). Almanca kibarlığı fiili geriye çekerek yapıyor; sınavda en güvenlisi sonuncusu.

Dürüst not: bu iskelet resmî yazı içindir. Arkadaşa ya da tanıdığın bir memura yazarken Hallo Herr Müller, + Viele Grüße yeter — o zaman Konjunktiv II şart değil.

Bitmiş hâli: altı kutu, tek mektup

Bitmiş bir mektup böyle görünüyor. Kâğıtta DIN 5008 düzeniyle yazılır; e-postada ilk üç satır (gönderen, alıcı, tarih) düşer ve konu satırı e-postanın konu alanına girer. Sol sütun yalnız kutunun adı — mektubun kendisinde yazmaz.

Kendi yazın için değiştireceğin şey üç satır: kutu 3’teki sebep, kutu 4’teki iki tarih ve kutu 5’teki talep. Gerisi olduğu gibi kalır.

Bu hafta ne yapacaksın

Bu konu okuyarak değil, bir kere yazarak oturur. Bir akşam ayır:

• Defterine tek sayfa aç: altı kutu, her kutunun altına iki hazır cümle. Almanya’da yazacağın resmî yazıların neredeyse tamamı o sayfadan çıkar.
• Ertelediğin bir yazı varsa (ev sahibi, sigorta, Amt, abonelik) bugün kutularını çiz: önce kutu 4’e iki tarih, sonra kutu 5’e bir talep ve bir süre.
• Göndermeden önce üç kontrol: hitaptan sonra küçük harf mi? Grüßen’den sonra virgül yok mu? Her Sie büyük mü?
• Sınava hazırlanıyorsan eski bir yazma görevi bul, maddeleri numaralandır ve her numaraya bir cümle yaz. Süre tut.

Kalıplar sınav içindir ama asıl işi hayatta görür: ev sahibi, sigorta, Amt, abonelik. Bir kere kur, ömür boyu doldur.